ميرزا حسن حسينى فسايى

44

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

عروس كتاب تحرير اقليدس ثابت شده است كه مربع وتر زاويه قائمه برابر است با مجموع دو مربع . . . » ( گفتار دوم - مقدمات علميه ) 11 - تفسير مجمع البيان : از شيخ ابو على فضل بن حسن طبرسى ( متوفى به سال 548 ) ، « . . . در تفسير مجمع البيان در ذيل سوره مباركه يس نوشته است . . . » ( وقايع سال 1218 - گفتار اول ) 12 - جام‌جم : از فرهاد ميرزا ، معتمد الدوله . ميرزا حسن هم از نظر علمى و هم از نظر شخصى به معتمد الدوله علاقه‌مند است و مرتب از وى و كتابش جام‌جم نقل قول مىكند و از آثار ديگر معتمد الدوله چون قمقام ، سفرنامه مدينة السلام و كنز الحساب ياد مىنمايد : « . . . طول شيراز در كتاب جام‌جم 52 درجه است . . . » ( گفتار دوم - شيراز ) : « اگرچه نگارنده اين فارسنامه ، نقش بهرام را ديده‌ام باز شرح آن را از كتاب جام‌جم كه به احسن عبارات بيان گشته ، نقل نمودم . . . » ( گفتار دوم - بلوك ممسنى ) 13 - جهانگشاى نادرى : از ميرزا مهدى خان منشى استرآبادى : « . . . در كتاب جهانگشا نوشته است : چرخ سفله‌جو را ، شاه‌اندازى به خاطر رسيد ، مركب تازىنژاد ، در زير پاى آن حضرت ، سكندرى يافت . . . » ( وقايع سال 1146 - گفتار دوم ) . 14 - حاشيه بر شرح چغمينى : از ملا عبد العلى بيرجندى خراسانى ( ر ك گفتار دوم - مقدمات علميه ) 15 - حبيب السير : از غياث الدين بن همام الدين مشهور به خواندمير . تاريخ عمومى از ابتداى بشر تا وفات شاه اسماعيل صفوى يعنى سال 930 اين كتاب كرارا مورد استفاده مؤلف فارسنامه ناصرى قرار گرفته است . 16 - حقايق الاخبار : از ميرزا جعفر حقايق‌نگار خورموجى است كه ابتدا به نام آثار جعفرى در حالات مملكت فارس نگاشته شد و سپس خود مؤلف آن را مفصل‌تر كرده ، حقايق - الاخبار ، ناميد . 17 - خلاصة التواريخ : از ميرزا قاضى احمد قمى : « . . . در جلد پنجم از كتاب خلاصة - التواريخ [ آمده است ] كه مؤلف فقير حديثى از حضرت بهاء الدين عاملى شنيدم . . . » ( وقايع سال 908 - گفتار اول ) 18 - رسالة الابرار فى اخبار الاخيار : « . . . در كتاب رسالة الابرار فى اخبار الاخيار آمده كه وى معلم و استاد جميع فضلاى آن زمان بود . . . » ( گفتار دوم - شعراى شيراز ، زكى شيرازى ) 19 - رساله دلگشا : تأليف حاجى اكبر نواب شيرازى : « . . . حاوى معقول و منقول حاجى اكبر نواب شيرازى ، در كتاب دلگشا كه از مؤلفات اوست . . . نگاشته است : ميرزا جانى اسم شريفش ميرزا محمد حسين بود . . . » ( گفتار دوم - اعيان محله بازار مرغ ) 20 - روزنامه ميرزا محمد كلانتر : از ميرزا محمد كلانتر شيرازى كه كرارا مورد استفاده مؤلف فارسنامه قرار گرفته است : « . . . ميرزا محمد كلانتر در روزنامه خود نوشته است كه بعد از ورود من به شيراز ، جماعتى كه در حسد من بودند ، خدمت خاقان وكيل عرض نمودند . . . » ( وقايع سال 1174 - گفتار اول ) 21 - روضات الجنان : از كتابهائى است كه كرارا مورد استفاده مؤلف فارسنامه ناصرى